Nietypowy przebieg zakażenia i nowa koncepcja heterowirulencji

27 lipca 2026, 11:56

Na łamach New England Journal of Medicine naukowcy z Uniwersytetu w Kolonii, Niemieckiego Centrum Badań nad Zakażeniami (DZIF) oraz Broad Institute (Harvard/MIT) opisali rzadki przypadek przebiegu zakażenia, który rzuca nowe światło na to, jak bakterie chorobotwórcze ewoluują wewnątrz jednego pacjenta. Badacze wprowadzili pojęcie heterowirulencji – jednoczesnego występowania w obrębie tego samego zakażenia subpopulacji bakterii o wyraźnie różnym poziomie zjadliwości.



Po menopauzie jajniki zmieniają swoją funkcję?

8 lipca 2026, 08:23

W biologii reprodukcyjnej panuje milczące przekonanie, że jajnik po menopauzie to organ w stanie spoczynku. Puste rusztowanie z tkanki łącznej, które przez pewien czas jeszcze wydziela śladowe ilości testosteronu, a potem po prostu trwa, nie robiąc nic szczególnego. Nowe badanie zespołu Franceski Duncan z Northwestern University, opublikowane w Molecular Human Reproduction, każe to przekonanie zrewidować. Okazuje się, że jajnik po zakończeniu funkcji rozrodczej nie usypia – on się przekwalifikowuje.


Starzejemy się szybciej niż nasi rodzice. I płacimy za to nowotworami

29 czerwca 2026, 10:07

Przez długi czas nowotwory uważane były za chorobę starości, skutek powolnego, trwającego dekadami niszczenia komórek. Tymczasem coraz więcej danych wskazuje, że nowotwory atakują ludzi coraz młodszych. Między rokiem 1990 a 2019 liczba rozpoznań raka u osób przed pięćdziesiątką wzrosła globalnie o 24 procent. W Australii, Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych ludzie urodzeni w latach 90. mają co najmniej czterokrotnie wyższe ryzyko wczesnego raka jelita grubego niż ci urodzeni w latach 60. Co się dzieje z naszymi ciałami?


Układ odpornościowy pamięta otyłość

28 kwietnia 2026, 07:17

Komórki odpornościowe osób, które były otyłe, przez wiele lat pamiętają stan zapalny wywołany nadmiarem tkanki tłuszczowej, nawet jeśli waga dawno wróciła do normy. Naukowcy z Uniwersytetu w Birmingham odkryli mechanizm tej pamięci i wskazali konkretne geny, które za nią odpowiadają.


Brzuszna tkanka tłuszczowa nie jest jednolita. Jelito grube otacza wyjątkowa tkanka

16 stycznia 2026, 11:33

Tłuszcz brzuszny nie jest jednolitą tkanką. Badania przeprowadzone przez zespół ze Szwecji, Danii, USA i Niemiec wykazały, że tłuszcz znajdujący się w pobliżu jelita grubego zawiera bardzo dużo adipocytów prozapalnych oraz komórek układu odpornościowego. To może sugerować, że tkanka ta jest w szczególny sposób przystosowana do obecności mikrobiomu jelit.


Utrata nadmiernej wagi wywołuje liczne pozytywne zmiany w komórkach tkanki tłuszczowej

11 lipca 2025, 08:32

Badacze z Imperial College London jako pierwsi szczegółowo opisali zmiany, jakie zachodzą w komórkach tłuszczowych osób, które straciły na wadze. Wśród zauważonych pozytywnych skutków schudnięcia odnotowano oczyszczenie organizmu z uszkodzonych, postarzałych komórek oraz poprawę metabolizmu niekorzystnych dla zdrowia kwasów tłuszczowych. Pozwoli to lepiej zrozumieć, w jaki sposób utrata nadmiernej wagi prowadzi do poprawy zdrowia na poziomie molekularnym i pomoże w opracowaniu lepszych terapii takich chorób jak na przykład cukrzyca typu 2.


Ćwiczenia fizyczne pomagają w utrzymaniu odpowiedniego poziomu witaminy D

15 maja 2025, 15:33

Ćwiczenia fizyczne o umiarkowanej intensywności pomagają w... utrzymaniu poziomu witaminy D w miesiącach zimowych. Zjawisko to zauważyli badacze z Uniwersytetów w Bath, Cambridge i Birmingham, którzy przyglądali się poziomowi witaminy D u osób z nadwagą i otyłych. Osoby te bowiem, czy to po ekspozycji na światło słoneczne czy po przyjęciu suplementów, doświadczają mniejszego wzrostu witaminy D3 we krwi, gdyż jej część odkłada się w tkance tłuszczowej.


BMI nie wystarczy. Eksperci proponują nowe definicje otyłości

15 stycznia 2025, 13:49

Od dziesięcioleci BMI jest używane do oceny prawidłowej masy ciała. Teraz międzynarodowa komisja, uznawana przez 75 organizacji medycznych na świecie, proponuje to zmienić, twierdząc, że BMI samo w sobie nie jest wiarygodnym narzędziem. Oparte na BMI pomiary mogą zarówno niedoszacowywać, jak i przeszacowywać, poziom otłuszczenia organizmu i tym samym dostarczać nieadekwatnych informacji na temat stanu zdrowia jednostki, stwierdza komisja na łamach The Lancet. Diabetes & Endocrinology.


Rak piersi w Kaplicy Sykstyńskiej

15 grudnia 2024, 18:58

Freski na suficie Kaplicy Sykstyńskiej to jedno z największych osiągnięć zachodniego malarstwa. Michał Anioł wykonał je w latach 1508–1512 na zamówienie papieża Juliusza II. Przedstawiają sceny i postaci ze Starego Testamentu. Znajdziemy wśród nich i „Potop”, scenę, w której ujawnia się mistrzostwo artysty w przedstawianiu ludzkich postaci i dramatyzmu wydarzeń. Eksperci zajmujący się ikonodiagnostyką zauważyli, że jedna z kobiet namalowanych przez Michała Anioła ma prawdopodobnie raka piersi.


Brązowy karzeł cieplejszy niż Słońce

17 sierpnia 2023, 13:55

Astronomowie odkryli brązowego karła, którego powierzchnia jest znacznie bardziej gorąca niż powierzchnia Słońca. Tymczasem brązowe karły nie są gwiazdami. To obiekty gwiazdopodobne, których masa jest zbyt mała, by mógł w nich zachodzić proces przemiany wodoru w hel. Mają masę co najmniej 13 razy większą od Jowisza. Od olbrzymich planet różnie je to, że są zdolne do fuzji deuteru. Po jakimś czasie proces ten zatrzymuje się. Najgorętsze i najmłodsze brązowe karły osiągają temperaturę ok. 2500 stopni Celsjusza. Później stygną. Temperatura najstarszych i najmniejszych z nich to około -26 stopni.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy